دهکده مدرن

اینجا همه چیز هست....

دهکده مدرن

اینجا همه چیز هست....

لوازم ازمایشگاهی و کاربرد انها(قسمت دوم )

نسوز (مثلث بوته)  Triangle of crucibl



وسیله ای فلزی که روکشی از چینی نسوزیا آلومین دارد و معمولا آنرا روی روی سه پایه قرار می دهند وبرای نگهداری بوته آزمایشگاهی و مشابه آنها بر روی سه پایه به کار می رود.


 

هاون چینیDorcelain Mortar




 هاون چینی شبیه کپسول چینی است که ضخامت بدنه آن بیشتر است و لبه آن ممکن است صاف باشد. این ابزار دارای دسته ای است که آن هم از جنس چینی می باشد و از آن برای خرد کردن و نرم کردن مواد استفاده می شود.

کاربرد: اجسـام و مواد بسـیار سـخت با عمل ساییدن در هاون به صورت کاملاً نرم و پودر شده درمی آیند.

طرز کار: ضمن کار کردن با هاون باید آن را با دست چپ محکم نگهداشت و با دست راست دسته آن را به صورت چرخشی در هاون گرداند و فشار به آن وارد کرد تا در اثر چرخیدن مواد، ساییده و نرم شوند.

در پایان آزمایش، پس از پودر کردن مواد، باید هاون و دسته آن را کاملاً تمیز و خشک کرد. برای این کار از لوله شـوی باید استفاده کرد. اگر مواد چسبیده به هاون از طریق شست و شوی با آب جدا نشد، می توان از اسید رقیق برای تمیز کردن هاون استفاده کرد. پس از پاک کردن فوری باید هاون را آب کشید و با دستمال تمیز آن را خشک کرد و در جای مطمئنی قرار داد.

دسته هاون را نباید روی میز کار گذاشت. زیرا این عمل سبب لغزیدن آن می شود و در صورت افتادن و ضربه خوردن می شکند. دسته هاون را همیشه باید داخل هاون گذاشت. در مواقع ضروری اگر ناچار به برداشتن آن شدید، باید آن را در جای مطمئنی قرار دهید که احتمال لغزیدن افتادن و شکستن آن وجود نداشته باشد.

 

·         دسیکاتور(خشکانه)Desiccator

ادامه مطلب ...

سیاره مریخ بهرام (mars)

اطلاعات اساسی

 

فاصله تا خورشید :

کمترین           207000000 کیلومتر

میانگین         228000000 کیلومتر

بیشترین         248000000 کیلومتر

 

خروج ازمرکز : 09 ر 1

زاویه میل مدار با دایره البروج 90 ر 1

 

دوره تناوب حرکت انتقالی به دور خورشید :

نجومی          687  روز

هلالی            780 روز   

 

سرعت مداری : 24 کیلومتر برثانیه

 

فاصله از زمین :

کمترین        56000000 کیلومتر

بیشترین        379000000 کیلومتر

 

قطر زاویه ای :

کمترین         6 ر 3 ثانیه

بیشترین         5 ر 24 ثانیه

 

قطر:

کمترین (قطبی )           760 ، 6 کیلومتر

بیشترین (استوایی )        790 ، 6 کیلومتر

 

حجم : 15 ر 0 حجم زمین

جرم : 108 ر 0 جرم زمین

چگالی : 7 ر 0 چگالی زمین

شتاب گرانش سطحی : 38 ر 0 شتاب گرانش سطحی زمین

سرعت گریز : 1 ر 5 متر برثانیه

دوره ی تناوب حرکت وضعی به دور محور : 24 ساعت و 37 دقیقه و 6 ر 32 ثانیه

زاویه میل استوای سیاره با سطح مدار آن : 20 ر 25

 

دما :         کمترین        c    0 1000 -

              بیشترین       c      0  270

 

نسبت بازتاب : 15 ر 0

 

مقدمه

 

چون مریخ ازبسیاری جهات یگانه است ، از سیارات دیگر بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است . رصد خانه لاول ( در نزدیکی فلگستاف در ایالات آریزونا ) به قصد مشخص مطالعه ی سیارات به طور کلی و خاصه مریخ ساخته شد .

مریخ بحث انگیزترین سیاره هم بوده است : حقایقی را که گروهی از منجمان ارائه می کردند ، دیگران کاملا مردود می شمردند. مثلا برخی مدعی بودند که خطوط آبیاری مصنوعی را ، که تنها می تواند به وسیله موجوداتی ذی شعور ساخته شود، دیده اند . دیگران وجود چنین خطوطی را انکارمی کردند . ( ازاحتمال بسیاری کمی که برای وجود نوعی حیات درسطح این سیاره داده می شد ، نویسندگان رمان های شبه علمی و تولیدکنندگان فیلم ها و برنامه های تلویزیونی تخیلی بسیاری استفاده کرده اند. )

مریخ به خاطر رنگ سرخ و روشنی متغیر آن مشهور است – وقتی که به زمین نزدیک است پنجاه مرتبه پرنورتر از موقعی است که در حداکثر فاصله ی خود از زمین قرار دارد.

سیاره بهرام یا مریخ


بهرام یا مریخ

مریخ. نام ستارهٔ فلک پنجم از ستاره‌های خنس و آن را بهرام نیز گویند، منحوس و دال بر جنگ و خصومت و خونریزی و ظلم است. (منتهی الارب). کوکبی است از جملهٔ سبعهٔ سیاره و در آسمان پنجم است. (برهان). ستاره‌ای است از خنس، گویند سبب تسمیهٔ آن سرعت سیرش است و برخی گویند بسبب رنگ زرد و سرخ آن است که شبیه مرداسنج (مردار سنگ) باشد. (از اقرب الموارد). چهارم کوکب سیار در عالم شمسی که بهرام نیز گویند و به اعتقاد بطلمیوس کوکب سیاری که در آسمان پنجم واقع شده‌است. (ناظم الاطباء). از کواکب سبعهٔ سیاره‌است و مأخوذ از مرخ و آن درختی است که از چوب آن آتش‌زنه سازند و سبب تسمیهٔ آن تشبیه به آتش است از نظر سرخی، و گویند مریخ در لغت عبارت از تیر بدون پر است که در حرکت خود پیچ و تاب می‌خورد و ستارهٔ مذکور نیز بسبب به چپ و راست رفتن در حرکت بدین نام خوانده شده مریخ در فلک پنجم است و فاصلهٔ آن از زمین سه هزار هزار و نهصد هزار و دوازده هزار و هشتصد و شصت و شش میل است. (از صبح الاعشی ج ۲). از کلدانی مَرداخ، و شاید اصل مرداخ نیز فارسی باشد، یا فارسی و کلدانی از مرد (رجل) و آک به‌معنی اسب به فارسی یا به کلدانی. یکی از پیکرهایی که یونانیان باستان برای مریخ می‌پنداشتند اسب بود، و واژه مارس از همین مریخ آمده‌است یعنی مرداخ و مرداس نامی است که به پدر ضحاک می‌داده‌اند و این نام در میان عرب بسیار است.نام فارسی این سیاره بهرام و نام عربی آن مریخ است. در کتاب‌های قدیمی فارسی آن را فلک شحنهٔ پنجم و سایس رواق پنجم نیز نامیده‌اند.

بَهرام یا مریخ (به انگلیسی: Mars) چهارمین سیاره در سامانه خورشیدی است که در مداری طویل‌تر از زمین و با سرعتی کمتر از زمین حرکت می‌کند. هر یک باری که به بدور خورشید می‌چرخد معادل ۶۸۷ روز (روز زمین) طول می‌کشد و شب و روز کمی طولانی‌تر از کره زمین است.

بزرگی بهرام حدوداً نصف زمین است و قطر آن ۶۷۹۰ کیلومتر می‌باشد (مقایسه کنید با قطر زمین: ۱۲۷۵۶ کیلومتر).

گالیله اولین کسی بود که مریخ را با تلسکوپ و در سال ۱۶۰۹ رصد کرد، اما تلسکوپ کوچک او جزئیاتی از سطح آن را نشان نداد. در تقرب سال ۱۸۷۷ مریخ به زمین، یک ستاره­شناس ایتالیایی به ­نام جیووانی شیوپارلی (Giovanni Schiaparelli) با استفاده از تلسکوپ ۲۲ سانتیمتری توانست سطح مریخ را رسم کند و اولین نقشه­های تفصیلی را ارائه نماید. این نقشه­ها خطوطی را شامل می­شدند که شیوپارلی آنها را Canali نامید، به معنی شیار در زبان ایتالیایی (مترادف Channel در انگلیسی). اما این کلمه به Canal در انگلیسی ترجمه شد که معنی آب­راه ساخت انسان را می­دهد و به دنبال آن این حس پدید آمد که شاید نژادی هوشمند در مریخ ساکن باشد. این نکته را باید اشاره کرد که هیچ­گونه آب­راهی از زمین قابل شناسایی نبود، اما اینگونه تصور شد که آنها می­توانند جهت آبیاری مزارع کنارشان که از زمین دیده می­شد مورد استفاده قرار گیرند.

تحت تأثیر رصدهای شیوپارلی، پرسیوال لووِل رصدخانه­ای را در آریزونا بنا نهاد. او رصدهای مفصلی از مریخ انجام داد که نشان می‌داد شبکه پیچیده­ای از کانال­های آبرسانی در آنجا وجود دارد. اما با بزرگ­تر شدن تلسکوپ­ها، شیارهای کمتری دیده شد. به نظر می­رسد آنها خطای دید بودند. با این وجود، طلسم حیاتِ پیش­رفته در مریخ تا دههٔ ۱۹۶۰ باطل نشد و آن زمانی بود که فضاپیمای مارینر ناسا به مریخ رسید. (یک تصویر فریبنده از تخته­سنگی عظیم، موسوم به «چهره بر روی مریخ»، توسط فضاپیمای وایکینگ ۱ در ۱۹۶۱ به­دست آمد. بعضی تصور کردند که آن نمادی بزرگ از تمدنی در گذشته است. اما عکس دقیقی که توسط «نقشه­بردار سراسری مریخ» (Mars Global Surveyor)در سال ۲۰۰۱ گرفته شد نشان داد که آن یک «mesa» است - تپه یا کوهی پهن که لبه‌هایی با شیب تند دارد.) عکس­های دقیق فضا­پیمای مارینر دره­های بزرگ و آتشفشان­های پهناوری را نشان داد. یکی از اینها قله اولمپوس (Olympus Mons)، بزرگ­ترین آتشفشان شناخته شده در منظومه شمسی است. قطر دهانه آن ۸۵ کیلومتر است و پهنای پایه مخروط آتشفشان به ۵۵۰ کیلومتر می­رسد. دهانهٔ آتشفشان تقریباً ۲۷ کیلومتر بالاتر از سطح مریخ است، سه بار بلند­تر از کوه اورست! دانشمندان دریافتند که در زمان­ فعالیت این آتشفشان­های عظیم­الجثه، حدود سه ملیارد سال قبل، جو مریخ بسیار غلیظ­تر از حال بوده است. اثر گازهای گلخانه­ای در جو سبب می­شده است که دمای سطح مریخ آنقدر بالا رود که آب امکان وجود روی آن را پیدا نماید. دیگر مشخصه­های قابل رؤیت بر سطح مریخ به­خوبی نشان می­داد که جریان آب در آنجا وجود داشته است. این موضوع گمانه­زنی­هایی را دامن زد که شاید گونه­هایی از حیات ساده در آن زمان در مریخ وجود داشته است.

همین احتمال کافی بود که در سال ۱۹۷۶ دو مریخ­نورد وایکینگ به آنجا فرستاده شود. هدف آنها، علاوه بر عکس­برداری از سطح و جمع­آوری داده­های علمی، جستجوی هرگونه دلیل و مدرکی از حیات بود. آنها سه آزمایش انجام دادند و گرچه فعالیت شیمیایی غیرمنتظره­ای را در خاک مریخ یافتند، اما به هیچ­گونه گواهی دال بر وجود موجودی زنده دست پیدا نکردند. با توجه به جو رقیق مریخ (بدون لایه اوزون)، اشعه فرابنفش بسیار بیشتر از زمین به سطح آن می­رسد، به­طوری که از وجود حیات بر روی آن جلوگیری می‌­نماید. اگر روزی حیات در مریخ وجود داشته است، انتظار یافتن شواهد آن ­را تنها در زیر سطح مریخ می­توان داشت

 

مدارهای مریخ و زمین

مدار مریخ درست بیرون مدار زمین است . در هر دوره ی هلالی ( در حدود 780 روز ) یک بار دو سیاره با خورشید بر یک خط و دریک سوی آن قرار می گیرند و در هردوره تناوب نیز یک بار بر یک خط عمود و دردو سوی مخالف خورشید ، واقع می شوند. وضعیت نخستین ، ، مقابله نامیده می شود و در آن مریخ و خورشید در دو سوی مقابل هم نسبت به زمین اند. وضعیت دوم مقارنه نام دارد ودر آن خورشید و مریخ چون از زمین نظرشوند و در یک سو واقع اند. در نتیجه ی خروج از مرکز مدار مریخ ، دو سیاره ی زمین و مریخ مسیرهای متساوی الفاصله ای را نمی پیمایند . فاصله ی میان آن دو در مقابله ازحداقل 56 میلیون کیلومتر تا حداکثر 101 میلیون کیلومتر تغییر می کند.

دورترین فاصله ای که مریخ از زمین اتخاذ می کند ، به هنگام مقارنه است و آن برابر با 397 میلیون کیلومتراست،یعنی هفت برابرفاصله ی آن به هنگام مقابله ی مطلوب .


 

"زمین" از سیاره مریخ این طوری دیده. ‏ می شود(عکس جالب ناسا)




به ادامه مطلب توجه فرمایید

ادامه مطلب ...

حالا چرا (شعری از شهریار)

حالا چرا 

                             

                                

                         آمدی،جانــــــــم به قربــــانت ولی حــالا چرا؟                         

بی‌ وفا حـــــالا که من افتـــــاده‌ام از پــا چرا؟

نوشدارویی و بعد از مرگ سهراب آمــــــدی

سنگدل این زودتـــر می‌خواستی ،حـــالا چرا؟

عمر ما را مهلت امـــروز و فردای  تو نیست

من که یک امروز مهمـــــان توام ،فردا چرا؟

نازنینا مـــــا به نـــــــــاز تو جـــوانی داده‌ایم

دیگر اکنون با جوانــــــان ناز کن با ما چرا؟

وه که با این عمــــــــــرهای کوته بی اعتبار

این همه غافل شدن از چون منی شیدا چرا؟

شور فرهادم بپرسش سر به زیر افکنده بود

ای لب شیرین جــــــــواب تلخ سر بالا چرا؟

ای شب هجران که یکدم در تو چشم من نخفت

اینقدر با بخت خـــــــــواب آلود من ،لالا چرا؟

آسمان چون جمع مشتاقان پـــریشان می‌کند

در شگفتم من نمی‌پاشد ز هم دنیــــــــا چرا؟

درخـــــــــزان هجر گل، ای بلبل طبع حزین

خامشی شرط وفـــــــاداری بود ،غوغا چرا؟

شهریارا بی‌حبیب خود نمی‌کـــــــــردی سفر

این سفر راه قیــــــــامت می‌روی ،تنها چرا؟

اموزش ساخت شورایکن ستاره ی نینجا(shuriken)

اموزش ساخت شورایکن ستاره ی نینجا(shuriken)

اموزش تولید برق با اهنربا

تو این فیلمی که گذاشتم به شما اموزش میده که چه طور به وسیله اهنربا مییشه انرژی مکانیکی تولید کرد و بعد اون رو به برق تبدیل کرد.فیلم خیل جالبی هستش برای کسایی که به اهنربا علاقه دارن می تونه خیلی مفید باشه که ذهنشون را برای کار کردن با اهنربا بازتر می کند.توصیه می کنم دانلود کنید و حتما تماشا کنید.

لینک دانلود از Picofile

آموزش برق به زبان ساده

آموزش برق به زبان ساده

بین الکترونها و پروتونها نیروی جاذبه و بین خودشان باهم نیروی دافعه وجود دارد که ماهیت این نیروها هنوز شناخته نشده است اما برای تحلیل ساده تر بارالکتریکی را مطرح کرده که برای الکترون با علامت منفی و برای پروتون با علامت مثبت مشخص شده است.

● الکترون چیست؟

الکترون معنای یونانی کهربا است کهربا ماده ای است که در مالش به پارچه پشمی باردار شده و خرده های کوچک کاه را جذب می کنداین ربایش بعلت نیرویی مرموز اتفاق می افتد که یونانیان آن را الکتریسیته نامیده اند
▪ اجزای ماده :
همه مواد از ملکولهای شکل میگیرند که آنها نیز خود از اتمها ساخته می شوند . اتمها از دو جز’ اصلی الکترون و هسته ساخته می شوند که الکترونها در مدارهای مشخص بدور هسته در گردش می باشند .
چه عاملی سبب ماندن الکترون در مدار مشخص خود می شود ؟
بین الکترون و هسته نیروی جاذبه الکتریکی وجود دارد که اندازه آن برابر نیروی دافعه گریز از مرکز ناشی از چرخش سریع الکترون بدور هسته می باشد

● درون هسته چیست ؟

هسته شامل ذرات بسیاری است که مهمترین آنها از نظر جرم پروتون و نوترون است .

ادامه مطلب ...

لوازم ازمایشگاهی و کاربرد انها(قسمت اول)

·         لوله‌ی آزمایش Test tube

                                                                                                                      


لوله ای از شیشیه ی معمولی یا پیرکس که در اندازه های گوناگون برای انجام آزمایشهای مختلف به کار می رود.

بوته(کروزه)Crucible

بوته آزمایشگاهی ظرف مخروطی (مخروط ناقص) شبیه انگشتانه است که لیه های آن کاملاً صاف و جداره های داخلی و خارجی آن صاف و صیقلی است. اگرچه بوته آزمایشگاهی را از جنس فلز (بویژه از نیکل). گرافیت و سفال (بوته گلی یا سفالی) نیز می سازند اما این بوته ها عمدتاً از جنس چینی تهیه می شود و معمولاً دارای سرپوش است.



کاربرد: از بوته در آزمایشـگاه معمولی برای اندازه گیری آب تبلور کات کـبود یا سولفات مس زاج سبز یا سولفات آهنو نمک قلیا یا کربنات سدیم به فرمول و همچنین برای ذوب قند، پارافین جامد و… استفاده می شود. چون بوته چینی در برابر گرما (تا حدودْ1200C) مقاوم است، از آن در آزمایشگاه های شیمی تجزیه برای خشک کردن رسوب کردن رسوب و پختن رسوب در کوره الکتریکی استفاده می شود.

طرز کار: هنگام گرم کردن بوته باید آن را با گیره ویژه ای (گیره بوته) برداشت و در حفره مثلث نسوز مناسب، قرار داد. مثلث نسوز طبق شکل، به شکل مثلث است که از یک مثلث فلزی با سه قطعه روکش چینی نسوز ساخته شده است و از آن عمدتاً برای نگهداشتن بوته، به هنگام گرما دادن آن استفاده می شود. یک مثلث نسوز هنگامی برای یک بوته مناسب است که⅔ بوته در حفره آن قرار گیرد، در غیر این صورت حالت نامتعادلی پیدا می کند و در اثر ضربه کوچکی ممکن است بشکند

چند نکته درباره بوته چینی 

- اسیدها بر بوته اثر ندارند اما بازها سبب خوردگی بوته می شوند. برای پاک کردن بوته تا حد امکان نباید از اسیدها هم استفاده کرد.

- بوته های شکسـته را نباید دور ریخـت زیرا از خرده های آنها برای آب گیری الکل و تهیه اتیلن می توان استفاده کرد. (بوته شکسته را می توان خرد کرده، به عنوان ماده آبگیر مورد استفاده قرار داد)

- هنگامی که از بوته برای سنجش های وزنی استفاده می شود نخست باید بوته خالی را چندین بار در کوره الکتریکی در دمای معین (دمای لازم برای پختن رسوب) قرار داد و پس از سرد کردن، وزن کرد تا به وزن ثابت رسید. این کارها، یعنی: گرم کردن، سرد کردن و وزن کردن بوته تا رسیدن به وزن ثابت پیش از پختن هر رسوب الزامی است.


کاربرد: از شیشه ساعت برای تبخیر سریع مایع ها و محلول ها استفاده می شود.

طرز استفاده: شیشه ساعت را مانند ابزار شیشه ای دیگر، باید شست و شو داد و در صورت لزوم آن را با دستمال خشک کرد.

گاهی برای سرعت بخشیدن به عمل تبخیر، شیشه ساعت را در دهانه بشر قرار می دهند تا با جوشاندن آب درون بشر و گرم شدن شیشه ساعت با بخار آب جوش، عمل تبخیر و تبلور سریعتر انجام گیرد.

قیف شیشه ای :
 ابزار مخروطی شکل است که در قسمت پایین آن لوله باریک و بلندی قرار دارد. نوک این لوله مورب است. شیشه بدنه قیف معمولاً 60 درجه است. 


قیفFunne

ادامه مطلب ...

یک سیاهچاله از نزدیک چه شکلی است؟


ستاره‌شناسان نخستین تصاویر که پیش‌بینی می‌شود یک سیاه‌چاله باشد را منتشر کرده‌اند؛ با این توضیح که متاسفانه هنوز از فناوری لازم برای تائید نظریه خود برخوردار نیستند.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، سیاه‌چاله‌ها نامرئی هستند چرا که حتی نور هم نمی‌تواند از کشش گرانشی آنها فرار کند.

اما باورها بر این است که مرزهای اطراف این اجسام که یک منطقه بدون بازگشت موسوم به افق رویداد است باید از تابش ساطع شده از ماده در زمان فرو رفتن در سیاه‌چاله قابل مشاهده باشد.

محققان دانشگاه کالیفرنیا این تصویر فرضی از یک سیاه‌چاله را در نشست سالانه انجمن نجوم آمریکا ارائه کرده‌اند.

همانطور که این تصویر نشان می‌دهد، انتظار می‌رود که اولین تصاویر سیاه‌چاله که در حقیقت نمایشگر مرزهای اطراف آنها است، برخلاف تصوارت معمول به شکل حباب نبوده، بلکه از یک شکل هلالی برخوردار است.

این تصویر فقط یک تمرین در گمانه‌زنی‌های نجومی نیست بلکه بر اساس مدلی است که ستاره‌شناسان از آن برای آماده‌سازی برای تفسیر تصاویر به دست آمده از تلسکوپ در حال ساخت «افق رویداد» استفاده می‌کنند.

این تلسکوپ به ترکیب رصدها از شبکه جهانی تلسکوپهای رادیویی برای دریافت اطلاعات در مورد اجسام موجود در فضا پرداخته که در حالت عادی قابل مشاهده نیستند.

به گفته دانشمندان، تلسکوپ افق رویداد اولین دستگاهی خواهد بود که به حل مقیاسهای فضایی قابل مقایسه با اندازه افق رویداد یک سیاه چاله خواهد پرداخت.

این تلسکوپ در حال حاضر سنجشهای اولیه در مورد سیاه‌چاله مرکز کهکشان راه‌شیری موسوم به کمان ای* را جمع‌آوری کرده است.

محققان این داده‌ها را با مدلهای مختلف تطبیق داده و دریافتند که آنها بیشتر با تصاویر هلالی شکل تناسب دارند. این شکل به انعکاس صفحه دوناتی شکل ماده‌ای می‌پردازد که در اطراف سیاه‌چاله چرخیده و به طور اجتناب‌ناپذیری درون آن کشیده می‌شود.

در زمان چرخش گاز در اطراف سیاه‌چاله، سمتی که به سمت ناظران زمینی قرار دارد، در نتیجه فرآیندی موسوم به پخش داپلر درخشانتر دیده می شود در حالی که سوی دیگر آن تاریک است.

مرکز این هلال یک دایره تاریک بوده که نشانگر خود سیاه‌چاله است.

در نهایت محققان امیدوارند از اولین تصاویر این سیاه‌چاله برای سنجش سیاه‌چاله مرکزی کهکشان راه شیری استفاده کنند.

آنها همچنین امیدوارند که بتوانند جنبه‌های خاصی از نظریه نسبیت عام را اثبات کنند که تاکنون تائید آن با چالش روبرو بوده است.

ایسنا

کوانتوم را نفهمیده‌اید؟ خود فیزیکدان‌ها هم وضع بهتری ندارند!



بیش از یکصد سال از ارایه نظریه کوانتومی می گذرد ولی نتایج یک نظرسنجی تازه نشان می‌دهد متخصصین کوانتوم در مورد مبانی این نظریه هنوز اتفاق نظر ندارند و پاسخ‌های کاملا متفاوتی در مورد سوال‌های بنیادین فیزیک دارند.

به گزارش علم پرس؛ بیش از یکصد سال از ارایه نظریه کوانتومی می گذرد ولی آن گونه که از نتایج یک نظرسنجی تازه در میان فیزیک‌دان‌ها بر می‌آید، متخصصین هنوز هم به درستی نمی‌دانند که این نظریه به چه معناست.

به گزارش نیچر، این نظرسنجی که از ۳۳ نفر از متفکرین مبانی نظریه‌های کوانتومی انجام شده، بیان‌گر آن است که نظرات در مورد برخی از عمیق‌ترین سوال‌های این حوزه، به طور تقریبا مساوی به چندین گروه مجزا تقسیم شده‌اند.

برای مثال، تعداد کسانی که باور دارند «ویژگی‌های اجسام فیزیکی کاملا مستقل از اندازه گیری و پیش از آن تعریف می‌شوند» تقریبا برابر تعداد کسانی است که به عکس این عقیده باور دارند؛ و به رغم این ایده مشهور که مشاهده سیستم‌های کوانتومی نقشی کلیدی در تشخیص رفتار آن‌ها بازی می‌کند، ۲۱٪ بر این باورند که «مشاهده‌گر نباید نقشی بنیادین داشته باشد».

مشاهده و مشاهده‌گر

با این حال، آنتون زیلینگر، فیزیکدان در دانشگاه وین و هماهنگ‌کننده‌این نظرسنجی (که جولای ۲۰۱۱/تیر ۱۳۹۰ در اتریش انجام شد)می‌گوید: «من عملا از این که چنین حد بالایی از توافق در برخی از پرسش‌ها وجود داشت، شگفت زده شدم».

در این نظرسنجی، فیزیکدان‌ها، ریاضی‌دان‌ها و فلاسفه علاقه‌مند به مبانی نظریه کوانتومب حضور داشتند. زیلینگر، ماکسیمیلیان شلوزهاور، از دانشگاه پورتلند اورگان و یوهانس کوفلر از موسسه اپتیک کوانتوم ماکس پلانک در گارچینگ آلمان، این پرسشنامه را تدوین کرده بودند و در آن ۱۶ سول چند گزینه‌ای در مورد مفاهیم بنیادین نظریه کوانتوم مطرح کرده بودند.

آرای متضاد در مورد تفاسیر نظریه کوانتوم، از همان ابتدای ارائه این نظریه وجود داشته‌اند، ولی زیلینگر و همکارانش بر این باورند که پرسشنامه آن‌ها می‌تواند اولین اقدام برای بررسی طیف کامل نظرات متخصصین باشد. یک پرسشنامه قبلی در کارگاه ۱۹۹۷/۱۳۷۶ مکانیک کوانتوم در بالتیمور، از شرکت کنندگان تنها سوال شده بود که از کدام یک از تفاسیر نظریه کوانتوم پشتیبانی می‌کنند.

اینشتین یا بوهر ؟

احتمالا مشهورترین جدال در مورد معنای نظریه کوانتوم بین آلبرت اینشتین و همتایانش، به خصوص نیلز بوهر (فیزیک‌دان دانمارکی) در مورد این پرسش بود که آیا جهان در اصل احتمالاتی است یا آن‌طور که به نظر می‌رسد از نظریه کوانتوم برآید، قطعی. (در اوج یکی از این مباحثات، اینشتین گفت: «خداوند تاس نمی‌اندازد» و بوهر هم پاسخ داد: «به خداوند نگو که چه کار کند») یکی از معدود مسائلی که در پرسشنامه جدید مورد توافق عام بود، این بود که اینشتین اشتباه می‌کرد.

بوهر، به همراه ورنر هایزنبرگ، اولین تفسیر جامع را از نظریه کوانتم در دهه ۱۹۲۰/۱۳۰۰ مطرح کردند: تفسیر معروف به تعبیر کپنهاگی مکانیک کوانتومی. در این تفسیر پیشنهادشده بود که دنیای فیزیکی شناخت ناپذیر و از برخی جهات نامعین است، و تنها واقعیت معنی‌دار چیزی است که ما می‌توانیم به طور تجربی به آن برسیم. نظرسنجی اتریشی مانند گردهمایی پیشین بالتیمور به این نتیجه رسید که تفسیر کپنهاگ محبوب‌تر از دیگر تفسیرهاست، ولی فقط ۴۲٪ از فیزیک‌انان این تفسیر را پذیرفته‌اند. در مقابل، ۴۲٪ افراد هم اذعان کردند که حداقل یک بار تفسیر خود را عوض کرده‌اند.

ترسیم پدیده‌های شناخت ناپذیر
شاید برجسته‌ترین مفهوم این نظرسنجی این باشد که هرچند نظریه کوانتومی یکی از موفق‌ترین و دقیق‌ترین نظریه‌های علمی است، تفسیر آن در حال حاضر همان قدر سخت است که در ابتدا بود. شلوزهاور می‌گوید: «هیچ چیز عوض نشده است، حتی به رغم اینکه ما پیشرفت‌های اساسی را در فیزیک کوانتوم شاهد بوده‌ایم. بعضی‌ها فکر می‌کردند که چنین پیشرفت‌هایی باعث می‌شوند که عموم مردم یکی از این تفاسیر را بر دیگران ترجیح دهند، ولی من فکر نمی‌کنم که هیچ نشانه‌ای از وقوع این امر در دست باشد».

ولی به گفته او در مورد برخی از سوال‌ها توافقی وجود دارد: «بیش از دو سوم دانشمندان باور داشتند که هیچ مرز بنیادینی برای نظریه کوانتوم وجود ندارد. در نتیجه دوره‌ای که در آن نظریه کوانتوم تنها در محدوده اتمی بود، به پایان رسیده است».

یک دیدگاه قابل ذکر دیگر این است که ۴۲٪ افراد فکر می‌کردند که ساخت یک کامپیوتر مفید کوانتومی ۱۰ تا ۲۵ سال طول می‌کشد، در حالی که ۳۰٪ این زمان را ۲۵تا ۵۰ سال در نظر گرفته‌اند. بحث داغ نقش اندازه گیری در نظریه کوانتوم (چگونه و چرا اندازه گیری‌ها بر خروجی تاثیر می‌گذارند) آرا را در چندین گروه تقسیم کرد، ۲۴٪ آن را یک مشکل جدی می‌دانند در حالی که ۲۷٪ آن را «شبه مشکل» می‌نامند.

اما سوال مهمی که در اینجا مطرح می‌شود، این است که آیا این نظرسنجی‌ها فایده‌ای هم دارند؟ پرسکیل پاسخ می‌دهد: «کسی نمی‌داند، اما برای تفریح بد نیست. شاید این واقعیت که نظریه کوانتوم کارش را به این خوبی انجام می‌دهد و کماکان از پاسخ دادن به پرسش‌های عمیق‌تر اجتناب می‌کند، خودش یک درس باشد. جالب‌تر این‌که ۴۸٪ شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی فکر می‌کردند که در ۵۰ سال بعد هم هنوز کنفرانس‌هایی در مورد پایه‌های کوانتوم برگزار خواهد شد!»